Intellectueel EigenDom


Op deze pagina vind je een hoofdstuk in wording van de les die we (n)ooit op school krijgen. Geen waarheid, maar mijn bevrijdende ontdekkingstocht naar het besef dat geld nooit over geld gaat.

Het hele verhaal is straks — samen met video's waarvan je hier al een deel vindt — gratis online te lezen. Om (jezelf) één of meerdere boeken te geven: kijk op gehoorzaam.nu/ja.


Intellectueel EigenDom


Nederland kent sinds 1881 een Auteurswet. De wet is meerdere keren aangepast aan technologische ontwikkelingen, maar de basis blijft ongewijzigd. Kort gezegd: als jij iets creatiefs maakt — een boek, muziek, schilderij, bouwwerk, ontwerp, foto, film, computerprogramma, etc. — gaat het volgende automatisch op:

'Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie, microfilm, internet of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande, schriftelijke toestemming van de maker.'

Je ziet ze overal, dit soort zinnetjes: bij de start van films, het begin van boeken, in de hoes van LP's, onderaan websites... Maar feitelijk heb je zo'n zinnetje helemaal niet nodig. Als jij niet expliciet aangeeft óf en hóe jouw creatieve expressie door anderen mag worden gebruikt, is het automatisch 'Alle rechten voorbehouden'. En ga je dood (dat gebeurt meestal wel een keer), dan hebben jouw erfgenamen tot zeventig jaar na jouw overlijden het alleenrecht over jouw creatieve werk. Voor deze erfenis hoeven ze níets te doen, zelfs geen kopje thee voor je zetten terwijl je nog leeft.

Na deze zeventig jaar betreedt jouw creatieve werk het 'publieke domein'. Dan is het vrij van auteursrechten en staat het iedereen vrij om er mee te spelen en knutselen.

Of...

Wacht even, dat kunnen we ook oprekken toch?

In Amerika is er sinds 1831 vier keer opgerekt. De meest recente oprekking gebeurde in 1998 en staat bekend als de 'Mickey Mouse Act'.
Vlak voordat Mickey's eerste tekenfilm, Steamboat Willie uit 1928, een publieke Willy zou worden, boksen Disney's advocaten het voor elkaar. Nu duurt het niet zeventig maar negentig jaar voordat creatief werk van een overleden maker publiek eigendom wordt.

De ironie wil dat Steamboat Willie een parodie is op een andere film uit 1928: Steamboat Bill, Jr. Die film kwam net voor de oprekking in het publieke domein. Met andere woorden: Steamboat Bill, Jr. ligt voor het oprapen, maar de tekenfilm die er door werd geïnspireerd, zit achter slot en grendel.

 
Intellectueel EigenDom.jpg
 

Ik schrijf deze woorden bijna negentig jaar na dato. Disney's advocaten zijn voor 2018 heel hard aan het boksen om de boel opnieuw op te rekken.
 

(Ver)Geld(ing) verwijdert ons steeds verder van onszelf, van elkaar en van onze natuur. Nooit Genoeg ziet de waarde niet van natuurlijk kapitaal want in gezonde lucht, levendige eco-systemen en groene, waterrijke omgevingen zit geen geld. Nooit Genoeg heeft geen tijd voor ambachtelijk werk want dat duurt te lang. Nooit Genoeg houdt niet van mensen die er voor elkaar zijn want die zijn een slechte markt voor betaalde diensten.

Hoe makkelijk maken wij in zo'n systeem nog iets met liefde en aandacht — zelf of door mensen uit de buurt en niet door kinderhanden in lage lonenlanden? Hoeveel doen wij nog voor elkaar omdat we dat wíllen en niet omdat we er voor betaald krijgen?