...is de ander z'n brood


Op deze pagina vind je een hoofdstuk in wording van de les die we (n)ooit op school krijgen. Geen waarheid, maar mijn bevrijdende ontdekkingstocht naar het besef dat geld nooit over geld gaat.

Het hele verhaal is straks — samen met video's waarvan je hier al een deel vindt — gratis online te lezen. Om (jezelf) één of meerdere boeken te geven: kijk op gehoorzaam.nu/ja.


'Toen ik acht of negen was gingen we vaak op vakantie naar een plek die Happy Camp heette. Ze hadden daar een bron met natuurlijk bruisend water. Ik herinner me hoe ik toen als klein kind dacht: "Als we dit water nou via een pijp naar onze school leiden, dan komt er frisdrank uit de kraan en hoef ik geen plat water meer te drinken!"'

John werkt vanaf z'n vijfde bij Galco's Deli. Als hij later groot is, neemt hij het stokje over van zijn vader. En geeft hij de winkel een nieuwe naam: Galco's Soda Pop Stop. Nu verkoopt hij meer dan vijfhonderd verschillende soorten frisdrank. 

Ik zit aan het scherm geplakt. John doet mij in alles aan Fred denken.

John verhaalt over zijn bezoek van een Pepsi Colaverkoper met 'de beste aanbieding ooit'. Hij vertelt de beste man: 'Dank je, maar nee dank je. Ik stuur mijn klanten wel naar Ralph's. Daar hebben ze Pepsi voor minder dan wat je mij nu in rekening wilt brengen.' Pepsicolaman sputtert tegen: 'Ja maar Pepsi-Cola is een veelgevraagd product en jouw klanten zullen eisen dat je Pepsi Cola aanbiedt!' John zegt: 'Mijn klanten zullen blij zijn dat ik eerlijk tegen ze ben.'

Twee weken is John van streek. En dan weet hij: 'Dankjewel Pepsi Cola dat je mij er aan herinnert dat ik eigenaar ben van mijn winkelruimte en dat ik kan doen wat ik wil.'

'Grote bedrijven duwen de kleintjes weg, verhogen de prijzen en controleren de markt. Kijk naar snoepafdelingen: alles is Nestlé en Mars. En frisdrank in de supermarkt: allemaal van Coca-Cola en Pepsi. Ik wilde altijd zaken doen met andere kleine bedrijven. Om hun te helpen unieke bedrijven te worden. Wij leveren compleet verschillende frisdranken aan restaurants die bij elkaar om de hoek zijn gevestigd. En zo vindt iedereen weer zijn eigen bijzondere nis.

  • 'Diet soda?' John kijkt bedenkelijk: 'Er zijn er een paar die ik lekker vind, maar de meeste... Wat vind je hier van: drink mínder.
  • 'Energy drinks?! Kleine blikjes die een fortuin kosten, in de miljarden verkopen, en voor wat? Weulgh!
  • 'Recycling is uitgevonden zodat Coca-Cola en Pepsi hun flessen niet hoeven te wassen. Als het milieu ons écht wat kon schelen zouden we flessen hergebruiken.'

Johns pretoogjes openen die van mij. Tot vandaag zie ik frisdrank als een Westerse ziekte. Voor mij staan Coca-Cola en McDonald's symbool voor alles wat er mis is met de wereld. Maar langs komt John. Hij spoelt mijn ogen schoon met komkommerfrisdrank — want die bestaat; zelfs kinderen houden er van — en toont mij de schoonheid van zijn wereld.

Ik begin ze vaker tegen te komen, de Freds en de Johns.[ Voorbeelden: bv. Frank Heideman] Mensen die volledig tot leven komen in wat ze doen. Ze volgen maar één strategie: eerlijk. Ze delen kennis en kunde want ze kunnen niet anders. Ze baseren zich op overvloed en boerenverstand, niet op angst of boekjeswijsheid. En boven alles blijven ze trouw aan de moeder der wijsgeren: hun gevoel.

Hoe meer ik ze zie, hoe meer ik besef: frisdrank is niet mooi of lelijk. Hamburgers zijn niet goed of fout. Wat je doet is niet belangrijk. Wat telt is hóe. 

Zodra wij onszelf openstellen voor wat ons blij maakt, op onderzoek gaan, tot onze eigen vorm komen, ontstaat er vanzelf iets bijzonders. Dan is werk geen baan meer maar liefde. En daar hebben we niet alleen onszelf mee. Ons eigen mooiste best brengt positieve verandering. We gaan vanzelf kijken naar hoe ons werk de wereld een stukje gezonder en échter kan maken. En ons eigen mooiste best werkt aanstekelijk.

Onze vreugde raakt de passie in anderen, creëert beweging, of zij of wij het nou doorhebben of niet.

Dat is wat ik zie.

En dit is wat ik me afvraag: kunnen wij zonder achteloze producten nog achteloos consumeren? Wat gooien we nog weg als er geen rotzooi meer wordt gemaakt? Wat gaat de stratenveger doen als die geen rotzooi meer hoeft te ruimen? Hoe lopen we door de stad waar stratenvegers elke straat tot de mooiste maken? Waar halen we ons brood als elke bakker het lekkerste brood bakt? Kunnen wij nog doen waar we ongelukkig van worden als álles om ons heen een product is van liefde?

Bekijk John's filmpje op Gehoorzaam.nu/komkommerfrisdrank