Beste medemens,


Op deze pagina vind je een hoofdstuk in wording van de les die we (n)ooit op school krijgen. Geen waarheid, maar mijn bevrijdende ontdekkingstocht naar het besef dat geld nooit over geld gaat.

Het hele verhaal is straks — samen met video's waarvan je hier al een deel vindt — gratis online te lezen. Om (jezelf) één of meerdere boeken te geven: kijk op gehoorzaam.nu/ja.


Beste medemens,

Ik ben verdwaald geweest. Verloren in een wereld die ik niet begreep. Op zoek naar een plek die ik thuis kon noemen. Gebukt onder de stress van normaal doen. 

Ik deed normaal. Soort van. Tot ik mezelf onder ogen kwam. 
Ik kan niet meer. Wil niet meer. Werk niet meer.

Dit niet meer.

Tot in mijn tenen. Opluchting, Bevrijding. Eng. Spannend.
Vanaf nu wordt alles anders.

Alles werd anders. 
Alleen niet zoals ik bedacht had.
 

Dingen verlopen nooit volgens plan. Tenzij ze volgens plan verlopen. 

Soms bedenken wij een plan. Soms bedenkt iemand het voor ons. Soms weten we wie het plan bedacht heeft. Soms hebben we geen idee.

Ik kan niet meer zo goed leven volgens plan.


Volgens mij ben ik net als jij iemand die het af en toe niet weet. Ik weet het heel vaak niet. Hoeveel ik niet weet, weet ik niet. Ik weet wat ik weet. Maar dat weet ik niet zeker.

Dus ga ik op gevoel.

Mijn hoofd zegt dat ik onzin uitkraam. Mijn hoofd zegt dat het laat is en ik in bed hoor te liggen. Mijn hoofd zegt dat niemand dit gaat lezen. Mijn hoofd zegt dat ik grappig probeer te zijn en dat ik vies tegenval. 

Misschien heeft mijn hoofd een punt. Maar ik laat me liever leiden door gevoel, punthoofd of niet.


Ik schrijf je omdat ik iets met je wil delen. Delen geeft me plezier. En wat mij sterkt, inspireert en vrijer maakt, kan jou misschien ook iets geven.

En ik schrijf je met een positieve urgentie. Want we zijn er nogal aan toe. En we kunnen niet zo makkelijk meer om de uitnodiging heen.

Toen ik aan mezelf toegaf dat ik niet meer wist wat geld voor mij betekende,  werd ik benieuwd, ging ik oprechter kijken. Ik ontdekte onbewuste overtuigingen die  botsten met mijn verlangen naar écht leven. En ik begon te zien hoe die overtuigingen een geflipt spelletje spelen. Met mij en met jou en met bijna iedereen.

Wij leven op een aarde die makkelijk zeven miljard mensen kan dragen en dat niet kan. We komen om in voedsel en hebben steevast honger. We breken stukken natuur af en planten bomen ter compensatie. We willen straks vis eten dus trekken we nu de zeeën leeg. We willen meer energie en minder CO₂. We voeren oorlog voor de vrede. We boeken winst voor onze aandeelhouders en verlies voor onze kinderen.

Stukje bij beetje maken we kapot wat ons in leven houdt, alles in het teken van leven.

De rek is er uit. We hebben lang gespeeld en we zijn moe. Maar we gaan nog even door.
Met man en macht duwen we onze boel op de rit. We scheppen banen, gaan armoede te lijf en bestrijden geweld.

Vol goede moed vallen we problemen aan. Met de dingen die onze problemen veroorzaken. En zo creëren we wat we trachten te vermijden. Wéér een economie die in elkaar zakt, wéér mensen zonder werk, wéér een gat tussen arm en rijk, wéér geweld.

En zo in het groot, zo ook in het klein. 

Zelfs als we alles mee lijken te hebben — een hoge opleiding, goede baan, sociale status — zijn we vooral ongelukkig. Dit toegeven voelt als een zwaktebod, een luxeprobleem. De wereld ligt immers aan onze voeten. Als wij niet meekomen ligt dat aan ons. Want we hebben alle kansen. 

Dus proberen we mee te komen. We volgen een uitgestippelde weg, schuin omhoog en alsmaar rechtdoor. We eten, werken en slapen volgens de klok. We rennen en presteren, meestal ten koste van anderen en vroeg of laat ten koste van onszelf. Jonger en jonger branden we op, meestal voor ons dertigste en soms terwijl we nog op school zitten — als we niet al opgegeven hebben.

Een maatschappij die draait op cijfers heeft weinig oog voor creativiteit, plezier en liefde. Onderaan de streep telt maar één ding: onze bijdrage aan het Bruto Nationaal Product. Een som geld die ons vertelt hoe wel wij varen en zijn en die we vooral besteden aan spullen en diensten die ons niet vervullen en wel opvullen.

Misschien herken je niet wat ik schrijf. Wat ik schrijf geldt misschien ook niet voor jou. En toch wel. Want de wereld bestaat niet uit losse, afgeschermde delen. Wat anderen aangaat, gaat ook ons aan. Wat wij anderen aandoen, doen we ook onszelf aan.

En van binnen weten we wel beter. Onze ziel wil leven. Onze ziel rebelleert. En rebellie vindt altijd een weg, als niet naar buiten dan wel naar binnen. Wij zitten dieper in de schulden, slikken meer medicijnen, hangen zwaarder aan de drugs, kopen meer, eten ongezonder en verdoven onszelf met meer media, nieuws en vertier dan alle mensen die ons voorgingen.

Je hoeft niet van een andere planeet te komen om dit alles heel raar te vinden. En toch is het doodnormaal — letterlijk. Want het is nou eenmaal zo.

Maar het is niet nou eenmaal zo. Er is altijd een waarom. En 'Waarom?' voert ons vroeg of laat, in het groot en in het klein, langs hetzelfde antwoord:

 
Open brief 1.jpg
 

Geld is een prachtig idee. Geld faciliteert uitwisseling, versterkt talent en stimuleert creativiteit. In de meest pure vorm is geld een uitdrukking van dankbaarheid en zelfs van liefde. 

Maar we hebben van het prachtige idee een god gemaakt. Een verhaal dat we zó zijn gaan geloven dat het ons is gaan leiden.

Geld kiest partij voordat het de wereld in komt. Geld stroomt vooral naar mensen die er meer van kunnen maken, hoopt op bij mensen die er al veel van hebben, verdeelt en heerst. Mét geld lijken we bijna alles te kunnen, zónder bijna niets. Geld maakt bang, verjaagt dromen, stuurt, bepaalt.

Tot we wakker worden.

 
Open brief bankbiljet 2 ogen.jpg
 

En we worden wakker. Met vallen en opstaan. 
Waar we nog meebewegen, geloven we niet meer. Waar we nog rennen, haasten en vechten, weten we niet meer waarom. Waar we de molen nog niet herkennen, voelen we wel dat we er in zitten.

De verwarring is steeds duidelijker. En de oorzaak ligt niet bij geld.

Geld — en hoe geld op ons inwerkt — wijst ons alleen maar op de bril waarmee wij naar onszelf, naar elkaar en naar de wereld kijken. Bij die bril beginnen álle problemen die we zien en voelen en maken, níet bij geld.
Maar geld raakt ons wel in de kern van ons bestaan. Er is weinig waar we zoveel mee te maken hebben als geld. Er is weinig dat zó diep gaat als geld. Dat maakt geld tot een fantastisch middel, een prachtige uitnodiging. En het feestje is zo dichtbij dat we niet eens de deur uit hoeven.

 
0.5 open brief bankbiljet 3 hart.jpg
 

Onze crisis is niet ecologisch, economisch, politiek of sociaal. Onze crisis is precies dat: ónze crisis. Een bedreiging voor wie we denken te zijn.

En een kans voor wat we werkelijk zijn.

De wereld heeft geen grote projecten nodig. Sterker nog, grote projecten breken meestal af wat ze zo graag willen herstellen. Wat de wereld nodig heeft, is dat wij tot leven komen. Zodra wij tot leven komen, nemen we vanzelf de plek in die voor ons bedoeld is. Wij gaan vanzelf, ieder op onze eigen beste manier, bijdragen aan de wereld die in ons hart leeft.
Échte verandering, écht herstel van ecologie, economie en maatschappij, is niets meer dan een logisch gevolg op een verschuiving van binnen.

Waarom dan al die narigheid benoemen? 
Kunnen we niet gewoon beginnen bij het feest? 
Misschien. 

Maar ik ga liever naar een echt feestje.

Wij kunnen onszelf pas bevrijden wanneer we zien wat ons blokkeert. We kunnen pas tot leven komen wanneer we zien waardoor we geleefd worden. We kunnen pas een nieuwe richting proberen als we zien waar we nu staan en begrijpen wat ons tot hier bracht.

Geld heeft ons ver geschopt.
We hoeven ons er niet meer door te laten bepalen.

Tot leven komen wel of niet of misschien is geen luxeprobleem. Van alle opties — ik weet niet hoeveel het er zijn — is gehoor geven aan ons innerlijke verlangen, of hoe je de Ja van binnen ook wil noemen, de meest praktische die ik zie. En de enige die volgens mij echt zin heeft. Tot leven komen, nú en niet pas straks, is het grootste kado dat we onszelf, onze kinderen en de wereld kunnen geven.
En hoewel ze soms ver weg lijkt, is onze beweging net zo aanwezig als de beweging die de wereld kapot maakt. Die van ons maakt alleen niet zoveel lawaai.

En we worden geholpen. Ik weet niet of ik tot hier was gekomen zonder de mensen die mij uitnodigden om mezelf te herkennen en te herinneren. Ik ervaar steun en aanmoediging, ook daar waar ik tegenwind lijk te krijgen. Samen maakt sterker.

Samen.png

En samen vind ik veel leuker.

 

Deze brief begon als inleiding van een boek. Misschien loopt alles volgens plan. Misschien loopt het plan alleen anders dan ik had bedacht.

Sinds een paar dagen weet ik dat ik in januari 2016 op reis ga. Zondag kreeg ik een zachte edoch zeer duidelijke schop onder m'n kont; maandag slingerde ik heen en weer tussen blij en bang; dinsdag werd ik wakker met de woorden 'zonder geld'.

En toen was er ruimte.

Ik had het niet kunnen bedenken. En het voelt compleet logisch en natuurlijk: zonder geld het meeste ruimte.

Ik weet niet precies waar ik heen ga. Wanneer precies en hoe en voor hoe lang weet ik ook niet. Ik ga op gevoel, zonder geld en met een wens: ontdekken en delen wat mij en ons tot leven brengt.

En ik heb geen cent te verliezen. Dat schrijft heel stoer vind ik. Op dit moment vind ik mezelf ook best wel stoer. Maar ook weer niet. Ik weet het eigenlijk niet. Ik ga het ontdekken.

Veel liefs,

Mundo

Amsterdam en Utrecht, 1, 2, 3, 4, 5 en 6 december 2015